Academische basisschool op het Veloncongres

Op maandag 14 maart jongstleden zijn wij met een afvaardiging van de Academische Basisschool Utrecht-Amersfoort naar het Veloncongres geweest. Dit is een congres voor lerarenopleiders. Wij zijn Sanne Vleugel en Anouk van Ginkel en zijn werkzaam als groepsleerkracht en leerkrachtonderzoeker op basisschool de Tafelronde.In september 2010 zijn wij gestart met de Master Leren en Innoveren. In het kader van deze opleiding hebben wij dit jaar een literatuuronderzoek gedaan om een theoretisch kader neer te zetten over zelfverantwoordelijk leren binnen het basisonderwijs. Dit schooljaar doen wij een individueel actieonderzoek en volgend schooljaar zullen wij een collectief praktijkonderzoek gaan begeleiden om gezamenlijk met het team van de Tafelronde een visie op zelfverantwoordelijk leren te ontwikkelen.

Wij hebben op deze dag drie workshops bijgewoond. De eerste werd gegeven door Ton Bruining. Ton Bruining is lector van het lectoraat Academische Basisschool Utrecht- Amersfoort en gaf een workshop over het activiteiten model van Engeström (Miedema en Stam, 2008).Ton Bruining heeft een korte introductie gegeven over dit activiteitenmodel, gebaseerd op de ideeën van Vygotsky, gegeven om vervolgens samen in gesprek te gaan over de academische basisschool in de praktijk. De deelnemers kregen de gelegenheid om schoolopleiders interne coaches, onderwijskundig leiderskartrekkers en leerkrachtonderzoekers te bevragen. Er ontstond al gauw een goed gesprek over hoe de Academische basisschool op de verschillende scholen vorm heeft gekregen. In dit gesprek werd ook het belang van taakuren voor het doen en begeleiden van onderzoeken onderschreven. Een cruciale rol hierbij zit bij de werkgevers. Deze moeten bereid zijn om in te zetten op Academische trajecten.Dit kunnen ze bijvoorbeeld doen door het begeleiden en doen van onderzoeken op de takenlijst te zetten. Verder hebben wij vooral toelichting geven over hoe de Academische basisschool vorm heeft gekregen binnen onze school.

De tweede workshop werd geleid door Willy van Dijk. Zij is projectleider van de Academische Basisschool Utrecht-Amersfoort en beleidsmedewerker Onderwijs & Opleiding binnen de stichting KPOA. Tijdens deze workshop werd een film vertoond over de deelnemende Academische basisscholen, waarin verteld werd over de succeservaringen en de struikelblokken. Hierna konden de deelnemers per school een poster bekijken en vragen stellen over hoe praktijkonderzoek vorm heeft gekregen binnen de basisschool. Hier ontstonden afwisselende gesprekken, waarin we samen hebben gezocht naar manieren en bijbehorende voorwaarden om het collectief praktijkonderzoek te kunnen verduurzamen binnen ons netwerk. Wij hebben hierin verteld wat wij doen qua onderzoeken op de Tafelronde en op welke manier dit een plek heeft gekregen binnen de organisatie. We hebben de succeservaringen, maar ook de puzzels gedeeld.

Tijdens de derde ronde workshops konden we kiezen uit een breed scala van workshops.
Wij zijn naar een workshop geweest over de succesfactor van het Finse onderwijssysteem. Finland scoort al jaren erg hoog op de PISA resultaten op het gebied van rekenen en taalonderwijs. De workshopleider is met een groep docenten op scholenbezoek geweest om te onderzoeken wat de belangrijkste factoren zijn van het succes in Finland. Een van de conclusies van dit bezoek was dat het niveau van de lerarenopleiding in Finland hoog ligt en het beroep ‘leraar’ daar veel aanzien heeft. De PABO is daar bijvoorbeeld een universitaire opleiding van vijf jaar. Er worden hoge eisen gesteld aan de toelating van de studenten. Daarnaast zijn de klassen klein en is het gemiddelde zo’n 20 leerlingen in het basisonderwijs. De Finnen slagen in het integreren van echte contexten in het onderwijs. Ook hebben ze meer budget. Maar tijdens deze workshop werd ook benadrukt dat Nederland qua kwaliteit niet achteruit gaat, maar dat er tegenwoordig meer landen zijn die mee gaan dingen en deelnemen aan de PISA toetsen.

Het was een interessante dag waarbij we veel mensen hebben gesproken en wij nog meer geïnspireerd zijn geraakt om onderzoeken te doen en te begeleiden!

Anouk van Ginkel en Sanne Vleugel
April 2011